।। ज्याचं त्याचं पसायदान ।।
आपण जन्माला आल्याबरोबर परमेश्वर आपल्या प्रत्येकाला तीन 'जगं' भेट देतो. पहिलं जग 'रक्तसंबंधांचं'. दुसरं जग 'सेवा-संबंधाचं'. आणि तिसरं आहे 'भावसंबंधांचं जग'. क्रमश: आपण या तीनही जगाची यथाशक्ती तन, मन,...
View Article।।मृत्यूपूर्वीचं मरण।।
आचार्य विनोबांवर कुठलासा कार्यक्रम दूरदर्शनवर चालू होता. त्यात विनोबा बोलत होते, 'साधकाने देहाच्या मृत्यूपूर्वीचे मरण एकदा मरून पाहावे.' आई वृद्ध असल्याने क्लेशमुक्त मृत्यूविषयी अधूनमधून मी तिच्याशी...
View Article...म्हणजे मन
- कमलाकर देसलेमन एका व्यक्तीचे असते तसे एका राष्ट्राचे असते. मानवी जगाचे सर्व प्रश्न मनातच उद्भवतात. समस्यांचा विस्तार बाहेर, पण बीज मनातच असते. या बीजाचे नाव आहे 'कामना'. सोप्या शब्दात 'इच्छा'. सत्ता...
View Article।। वैराग्य।।
'अ' तोंडात घास घालणार, तोच अचानक त्याच्या 'ब' मित्राने 'अ'च्या जोरात गालावर मारले. घासही पडला आणि गालाला जोराची चपराकही लागली. तृप्तीच्या क्षणी असा विक्षेप कोण सहन करणार? जेवणारा 'अ'ही त्याच्या...
View Article।। तोचि साधू...।।
आध्यात्मिकतेची कसोटी काय? सर्वसाधारणपणे पटकन ओळखायचे असेल, तर गळ्यात तुळशीची अथवा तत्सम माळ, कपाळावर चंदनाचा टिळा, अष्टगंध किंवा बुका असला की तो आध्यात्मिक माणूस. हे बरोबर; पण हेच बरोबरही नाही. दिखाऊ...
View Article।।इच्छेचे पोट।।
परिमिततेच्या परिघापलीकडे जाऊन आता आपल्याला पद, पैसा, प्रतिष्ठा, संपत्ती हवी आहे. या सर्वातून मुख्य म्हणजे सत्ता हवी आहे. सत्तेसाठी मोठीमोठी मंडळी आजारी पडेपर्यंत धावताहेत. जातिभेद, वर्णभेद, लिंगभेद...
View Article।। गोष्ट छोटी, डोंगराएवढी।।
त्या राजाला विश्वास असतो आपल्या प्रजेच्या प्रामाणिकपणावर. एकदा एक साधू राजाकडे येतो. राजा साधूला प्रजेच्या प्रामाणिकपणाविषयी सांगतो. 'तेवढाच गुण आता दुर्मिळ होत चाललाय. तुझ्या प्रजेचं अभिनंदन! पण मी...
View Articleज्ञान, कर्म, भक्ती
- कमलाकर देसलेश्रीमद्भगवतगीतेने ज्ञान, कर्म, भक्ती असे मुक्तीचे मुख्य तीन मार्ग सांगितले आहेत. प्रत्येक व्यक्ती सर्वार्थाने एक दुसऱ्यापेक्षा भिन्न व स्वतंत्र आहे. प्रत्येकाचे आवडीचे, आकर्षणाचे,...
View Article।।वर्तुळावरचा वर्णाश्रम।।
प्रत्येक माणूस वेगवेगळ्या गुणांचा आहे. प्रत्येकाची आवडनिवड, कर्म भिन्न आहे. एकाच गुणवत्तेच्या माणसांनी समाज बनत नाही. भिन्न गुणवत्ता योग्य आणि मानवीय पद्धतीने कामाला लावून संतुलित समाजव्यवस्था आकाराला...
View Article।।स्वीकाराची युक्ती।।
चीनमधील थोर सत्पुरुष लाओत्से यांच्या संदर्भातील एक मार्मिक गोष्ट आहे. त्यांच्या बिरादरीतील काही लोक त्यांना भेटायला आले. म्हणाले, 'लाओत्से महाराज, अभिनंदन! आपल्याकडे उमदा अरबी घोडा आहे. देखणा राजबिंडा...
View Articleपार्ट आणि पार्टनर
कमलाकर देसलेघर या संस्थेला घरघर लागते की काय असे वाटण्याइतके दिवस आता आलेत. वरून जरी सगळं 'ऑल इज वेल' दिसत असलं तरी तसं 'वेल' असण्याच्या शक्यता धूसर होताना दिसताहेत. माणसे चार भिंतीत राहतात; पण दोन...
View Articleअस्तिकता
आध्यात्मिक चळवळींचे वाढते प्रमाण पाहता ही अध्यात्माची सूज की सुदृढता असा अनेकांना प्रश्न पडतो. देवाला मानतो तो आस्तिक, असे आपण मानतो. पण आस्तिकता देव मानण्यापुरती मर्यादित असते का? असावी का? अवतीभवती...
View Article।। स्वतःसारखं।।
- कमलाकर देसलेमाझ्या मुलांना मी त्यांच्या वाढदिवसाला छानशी पुस्तके भेट देतो. त्या पुस्तकांच्या पहिल्या पानावर मनातल्या चार ओळी लिहितो. लहान मुलगा ज्ञानू रंग, रेषांशी खेळायचा. त्याला त्याच्या एका...
View Articleआत्मविकास...
जगात कुठलीच गोष्ट कारणाशिवाय घडत नाही. कार्य हे घटनेच्या स्वरूपात अभिव्यक्त असते. कारण खूपदा सुप्त असते. विधायक करणाचे कार्य विधायक, तर विघातक कारणाचे कार्य विघातक असते. भौतिक विज्ञानात कार्याचे कारण...
View Articleमूळ गावी...
'माझ्या नव्या कादंबरीतील महत्त्वाचं एक पात्र आपल्या कर्तृत्वानं खेड्यातून महानगरात पोहचतं. मोठं होतं. कादंबरीच्या समारोपात त्या पात्राचं काय करावं, म्हणजे त्याला महानगरातच राहू द्यावं की पुन्हा...
View Article।। ज्याचं त्याचं पसायदान ।।
आपण जन्माला आल्याबरोबर परमेश्वर आपल्या प्रत्येकाला तीन ‘जगं’ भेट देतो. पहिलं जग ‘रक्तसंबंधांचं’. दुसरं जग ‘सेवा-संबंधाचं’. आणि तिसरं आहे ‘भावसंबंधांचं जग’. क्रमश: आपण या तीनही जगाची यथाशक्ती तन, मन,...
View Article।।मृत्यूपूर्वीचं मरण।।
आचार्य विनोबांवर कुठलासा कार्यक्रम दूरदर्शनवर चालू होता. त्यात विनोबा बोलत होते, ‘साधकाने देहाच्या मृत्यूपूर्वीचे मरण एकदा मरून पाहावे.’ आई वृद्ध असल्याने क्लेशमुक्त मृत्यूविषयी अधूनमधून मी तिच्याशी...
View Article...म्हणजे मन
मन एका व्यक्तीचे असते तसे एका राष्ट्राचे असते. मानवी जगाचे सर्व प्रश्न मनातच उद्भवतात. समस्यांचा विस्तार बाहेर, पण बीज मनातच असते. या बीजाचे नाव आहे 'कामना'. सोप्या शब्दात 'इच्छा'. सत्ता हे...
View Article।। वैराग्य।।
‘अ’ तोंडात घास घालणार, तोच अचानक त्याच्या ‘ब’ मित्राने ‘अ’च्या जोरात गालावर मारले. घासही पडला आणि गालाला जोराची चपराकही लागली. तृप्तीच्या क्षणी असा विक्षेप कोण सहन करणार? जेवणारा ‘अ’ही त्याच्या...
View Article।। तोचि साधू...।।
आध्यात्मिकतेची कसोटी काय? सर्वसाधारणपणे पटकन ओळखायचे असेल, तर गळ्यात तुळशीची अथवा तत्सम माळ, कपाळावर चंदनाचा टिळा, अष्टगंध किंवा बुका असला की तो आध्यात्मिक माणूस. हे बरोबर; पण हेच बरोबरही नाही.
View Article
